Giảm 5% cho khách hàng nhân ngày Chè Thế Giới

Khám phá trà shan tuyết cổ thụ Chiêu Lầu Thi

Khám phá trà shan tuyết cổ thụ Chiêu Lầu Thi

1. Khám phá Trà shan tuyết cổ thụ Chiêu Lầu Thi

Mở đầu cho chặng đường khám phá trà shan tuyết Hà Giang chúng tôi đến xã Hồ Thầu thuộc huyện Hoàng Su Phì, nằm ngay dưới đỉnh Chiêu Lầu Thi, nơi có Trà shan tuyết Bạch Tiên Trà shan tuyết Móng Rồng (tên do người địa phương tạm gọi). Hai danh Trà shan tuyết đặc biệt của Việt Nam và núi rừng Hà Giang đã được giới trà đạo trên thế giới công nhận. 

Khám phá trà shan tuyết cổ thụ Chiêu Lầu Thi

Với độ cao 2402m, sánh đôi cùng đỉnh Tây Côn Lĩnh, Chiêu Lầu Thi là nóc nhà thứ hai của vùng đông bắc Việt Nam. Trong điều kiện thời tiết biến đổi mạnh mẽ, sương đang phủ nhưng ngay lập tức có thể chuyển sang nắng gay gắt; có lúc lạnh thấu xương, khi khác lại nóng cháy da. Nhiệt độ trong ngày có thể chênh lệch tới 10ºC. Chính vì những điều kiện ấy mà các rừng Trà shan tuyết của Chiêu Lầu Thi ở độ cao 1700m so với mực nước biển, qua hàng nghìn năm thích nghi với sự khắc nghiệt của đất trời đã có ít nhiều biến đổi. Tạo thành những giống trà shan tuyết riêng, với hương vị đặc sắc mà không ở đâu có được. 

a. Trà shan tuyết cổ thụ Bạch Tiên

Đặc trưng của trà shan tuyết Bạch Tiên

Trà Shan Tuyết Bạch Tiên có đặc trưng là những chiếc lá non màu đỏ tím, búp to, dài, nhiều lông tuyết và hàm lượng cafein rất thấp. Đây là một giống trà shan tuyết hiếm có trên thế giới, chỉ mọc trong tự nhiên ở những 
nơi có điều kiện thời tiết đặc biệt. 

Trà shan tuyết cổ thụ Bạch Tiên

Xuất phát từ trung tâm xã Hồ Thầu, chúng tôi băng qua hơn 20 cây số đường đèo hiểm trở bằng ôtô để đến thôn Tân Minh, rồi lại đi tiếp thêm 10 cây số đường xe máy, đoạn ngập trong bùn lầy đoạn lại lởm chởm đá để tiếp cận đỉnh Chiêu Lầu Thi. Một cung đường thử thách cả sức chịu đựng và lòng can đảm của những kẻ muốn tận mắt chiêm ngưỡng rừng trà shan tuyết quý giá. Từ những cung đường khó khăn chúng tôi nhận ra một mẫu số chung của những giống trà shan tuyết quý:

Không kể độ cao, rừng trà cổ thụ càng lâu năm, chất lượng càng cao thì tiếp cận lại càng khó.

Xuyên suốt hành trình của mình, đã bao lần đoàn phải qua những cung đường nghẹt thở, nhiều đoạn thậm chí phải xuống xe dẫn bộ vì quá khó đi. Trà shan tuyết dường như cũng chọn nơi để náu mình mà kết tụ tinh túy vào từng bông hoa, cành lá. Nên chẳng lạ lùng khi những cây chè thường chọn vùng núi cao sương gió để bén rễ lớn lên, rồi qua năm tháng càng thêm hương, đậm vị. Chè ngon thường chọn nơi hiểm địa, trà shan tuyết cổ thụ quý hiếm sống ở chốn thâm sơn cùng cốc.

bạch trà shan tuyết

 

Hái trà shan tuyết cổ thụ Bạch Tiên

Từ hàng chục năm nay, đồng bào người Dao, người Tày quanh vùng vẫn thu hái trà shan tuyết Bạch Tiên chung với các loại chè shan tuyết khác. Mãi sau này, trong quá trình chế biến trà shan tuyết nguyên liệu ở xưởng, mọi người mới phát hiện những sự khác lạ của màu sắc và hương vị ở từng búp trà.
Cũng chính từ cơ duyên ấy, người ta đã dò hỏi qua nhiều người, leo lên tận “chín tầng thang” hiểm trở để tìm ra quần thể trà Tiên độc đáo. Những cây trà shan tuyết này, đã hơn 500 năm tuổi, mọc lên giữa cao xanh vòi vọi, chưa từng được biết đến bởi con người. Có những cây cao 20 – 30m, rẽ sương chạm tới chân mây. Chính vì nằm ở nơi hiểm địa, lại có thân cao lớn, việc thu hái trà shan tuyết Bạch Tiên cũng vô cùng gian nan, bà con quanh vùng mỗi lần hái chè phải mất hai ngày ngủ rừng, uống nước suối. Vì thân trà shan tuyết cổ thụ quá cao, nên việc leo đến những cành non có búp lá cũng thật nhiều rủi ro. 

Những búp chè trên các tán cao nhất gần như không thể thu hái. Mỗi cân trà shan tuyết cổ thụ Bạch Tiên luôn bao hàm giá trị của một loài chè quý hiếm nhất nhì thế giới cùng với muôn vàn khó khăn trong thu hái của bà con bản địa. Những gùi chè về tới nơi chế biến, như vừa chạy đua với thời gian, vừa đong đầy bao cực nhọc, gian nan.

Chế biến trà shan tuyết cổ thụ Bạch Tiên

Trà shan tuyết cổ thụ Bạch Tiên

Cho nên, những búp chè cần được hong khô tự nhiên, dưới nắng, gió Hà Giang; hạn chế tối đa sự can thiệp của máy móc để giữ nguyên mùi thơm núi rừng, e ấp hương mật ong cùng với vị thanh nhã, thoảng đắng nhẹ nhưng ngọt lâu hòa quyện trong tách trà.
Chính sự tinh tế ấy, loài chè hiếm có này đã hấp dẫn rất nhiều trà hữu trên thế giới đến Hà Giang, chinh phục Chiêu Lầu Thi và một lần chiêm ngưỡng tiên cảnh cõi trà shan tuyết cổ thụ.

b. Trà Shan Tuyết Cổ Thụ Móng Rồng

Tìm hiểu về trà shan tuyết cổ thụ Móng Rồng

Rời khỏi rừng trà shan tuyết Bạch Tiên và đi thêm khoảng 4 – 5 cây số ở cùng một độ cao để đến với quần thể trà shan tuyết cổ thụ Móng Rồng

Trà shan tuyết cổ thụ Móng Rồng là một biến thể mới lạ còn ít được biết đến và hiện nay vẫn chưa có những công trình nghiên cứu cụ thể. Cây chè Móng Rồng cao chừng 2 – 2,5m lá nhỏ, ít răng cưa hơn lá của các giống chè thông thường, tán cây xoè rộng, hơi rũ, lá non có màu ngả vàng. Tuy vẫn còn chưa được khoa học khám phá, nhưng Trà shan tuyết cổ thụ Móng Rồng được biết đến là một giống chè quý ở Trung Quốc từ xa xưa. Những búp Trà shan tuyết cổ thụ Móng Rồng được gọi là Yabao theo tiếng Hoa tức Nha bao. Theo đó Nha có nghĩa là “mầm non mới nhú” và Bao là “cái vỏ bọc bên ngoài.” Cái tên này vừa thể hiện hình dạng khác lạ của búp chè Móng Rồng¸ vừa nói lên đặc điểm riêng của nó so với búp trà thông thường. Từ một búp trà rồng sẽ mọc ra cả cành trà và hai đến ba chiếc lá xanh non. 

Trà Shan Tuyết Cổ Thụ Móng Rồng

Tuy là một giống chè quý, nhưng trước kia loài chè này không hề được biết đến. Cũng bởi hình dạng khác biệt của cây và lá. Mà cũng do hình thù kỳ lạ của búp chồi. Chúng tôi đoán, đây cũng là lý do mà đến tận bây giờ, chỉ giới sành chè mới biết tới hương vị của “Trà Shan Móng Rồng”. 

Thu hái trà shan tuyết Móng Rồng

Khác với trà shan Bạch Tiên việc thu hái trà shan Móng Rồng không quá nguy hiểm, bởi cây chè chỉ cao 2 – 3m, tán xoè rộng và thấp. Nhưng vì đặc điểm của giống chè Móng Rồng là búp chồi nên không hề có khái niệm một tôm một lá hoặc một tôm hai lá. Bà con thường hái cả búp chồi mọc ra từ cành già với số lượng rất ít. Điều này khiến năng suất mỗi cây thấp hơn hẳn so với giống chè shan thông thường. để hái được một kilôgam trà shan tuyết cổ thụ Móng Rồng sẽ cần 1 tiếng đồng hồ - gấp 2 đến 3 lần thời gian hái chè thông thường.Thời gian sinh trưởng của búp chồi cũng lâu hơn búp lá, nên đối với chè Móng Rồng, mỗi năm chỉ có thể thu hoạch hai vụ. Thời gian gần đây, chính quyền địa phương đã phải giới hạn việc thu hoạch chè Móng Rồng còn một vụ một năm, nhằm giữ gìn nguyên vẹn vùng chè cổ thụ, tránh việc khai thác quá mức dẫn đến cây bị suy kiệt. Quyết sách này đã góp phần bảo tồn giống chè quý và mang lại lợi ích bền vững cho người dân.

← Bài trước Bài sau →