Giảm 5% cho khách hàng nhân ngày Chè Thế Giới

Chè shan tuyết Lai Châu - Sương ủ rừng chè cổ

Chè shan tuyết Lai Châu - Sương ủ rừng chè cổ

Với vị trị là nằm ở phía đầu Tây Bắc của Tổ Quốc, địa hình chủ yếu là đồi núi ở độ cao trung bình từ 900-1500m so với mực nước biển. Lai Châu có đường biên giới dài trên 265km giáp ranh với Vân Nam, Trung Quốc. Địa hình tỉnh Lai Châu đa dạng và độc đáo bởi những đỉnh núi cao hùng vĩ chạy dọc theo hướng Tây Bắc – Đông Nam, xen lẫn với những khu vực thung sâu hiểm trở. 

1. Tổng quan vùng đất rừng chè shan tuyết cổ thụ Lai Châu

a. Vị trí địa lý của Lai Châu

Tại tỉnh Lai Châu, nổi bật nhất là đỉnh Putaleng cao 3096m quanh năm ẩn mình trong làn sương mù huyền ảo. Còn phía Đông là dãy Hoàng Liên Sơn hùng vĩ, hợp cùng dãy Sông Mã ở phía Tây, giữa hai dãy núi trên là phần đất của vùng núi thấp tương đối rộng lớn thuộc lưu vực sông đà với nhiều cao nguyên đá vôi dài 400km chạy suốt từ Phong Thổ (Lai Châu) đến Quan Sơn, Quan Hóa…(Thanh Hoá). Chính vì địa hình phức tạp với những vùng cao – thấp xen kẽ, mà Lai Châu đặc trưng với những vùng thung sâu – hẹp xen giữa các núi đồi hùng vĩ. Cùng hệ thống hang động độc đáo như Tiên Sơn, Pu Sam Cáp, Gia Khâu, Tả Phìn… tạo thành cảnh quan thiên nhiên độc đáo.

b. Khí hậu thiên nhiên tại rừng trà Lai Châu

Lai Châu có khí hậu mang tính chất gió mùa chí tuyến, ngày nóng đêm lạnh tạo ra sự chênh lệch nhiệt độ lớn. Với đặc trưng khí hậu có mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 9 chiếm 75 – 80% lượng mưa cả năm. Tạo ra sự biến thiên mạnh mẽ về độ ẩm, nhiệt độ giữa mùa mưa và mùa khô. Tất cả những đặc điểm trên khiến hệ động – thực vật ở Lai Châu có sức sống mạnh mẽ, là chốn đất lành của nhiều loại gia vị, thảo mộc và dược liệu quý hiếm trong đó có cả cây chè.

c. Phong thổ rừng trà shan tuyết cổ thụ Lai Châu

Tỉnh Lai Châu là nơi sinh trưởng của những rừng chè cổ thụ lâu đời, quanh năm được lớp sương mù dày đặc che phủ nằm ở độ cao từ 1800 - 2500m so với mực nước biển. Chính vì được núi rừng ẩn giấu, mà những rừng chè shan tuyết cổ thụ này đã tồn tại suốt hàng hàng thế kỷ mới được con người khám phá. Do tính chất thời tiết khắc nghiệt của thời tiết vùng núi Tây Bắc, vào mùa đông nhiệt độ có thể xuống rất thấp từ 7 – 3ºC, nhưng mùa hè có thời điểm vọt lên tới 38 – 40ºC. Lượng mưa chỉ tập trung vào vài tháng nhất định, khiến vào mùa khô độ ẩm không khí bị kéo xuống thấp. Những điều kiện trên khiến cây chè shan cổ thụ ở đây sinh trưởng chậm, mỗi năm chỉ một đến hai vụ. 

Tổng quan vùng đất rừng chè shan tuyết cổ thụ Lai Châu

Chè rừng shan tuyết Lai Châu đặc trưng ở búp và lá non nhỏ, cây vươn cao từ 5 – 10m để đón nắng, tán đâm thẳng như muốn vạch sương tìm hơi ấm. Do thời tiết thường có sương mù kéo dài (10 - 20 giờ trong mùa khô và 24 giờ trong suốt mùa mưa). Nên chè shan tuyết rừng ở Sà Dề Phìn và Putaleng được sống trong bóng râm thường xuyên. Tạo ra vị ngọt thanh sâu lắng bởi hàm lượng axit amin cao. Hiện nay trên địa bàn tỉnh Lai Châu có khoảng 46,94ha chè cổ thụ với số lượng 3.475 cây, rải rác giữa các rừng phòng hộ và núi cao, rừng chè được kết nối bởi hệ thống giao thông phần nhiều là đường mòn, đường đèo hiểm trở gây khó khăn cho việc thu hái cũng như sản xuất. Toàn tỉnh có 278,73 ha sản xuất theo hướng chè sạch, chè hữu cơ trên tiêu chuẩn RA (Rainforest Alliance) và Vietgap trong đó 30,7ha đã được chứng nhận.

2. Chè shan tuyết cổ thụ Sà Dề Phìn ở Lai Châu- chè shan hiếm có

Tại những vùng núi cao Tây Bắc, chúng tôi luôn bắt gặp hình ảnh thân thuộc: chè nằm trong sương, sương ôm búp lá. Sương và chè quấn quýt với nhau trên non cao, tạo thành những bức tranh huyễn hoặc của tự nhiên, khiến kẻ thưởng lãm say đắm.
Chẳng biết do vô tình hay hữu ý, mà rừng chè shan tuyết cổ thụ thường tìm nơi quanh năm sương phủ để trú ngụ. Như thể muốn gom hết cả những giá lạnh, rét mướt của vùng cao, chắt lọc nên hương vị nồng đậm, ngọt ngào của mình. Rừng chè thuộc xã Sà Dề Phìn, huyện Sìn Hồ tỉnh Lai Châu cũng không là ngoại lệ.

Sà Dề Phìn trong tiếng H’mông có nghĩa là “Bãi chè xanh”. Điều đó chứng tỏ đồng bào quanh vùng từ ngàn đời đã biết sự tồn tại của rừng chè của khu vực này. 

Với độ cao 1700m trên mực nước biển, rừng chè shan tuyết Sà Dề Phìn quanh năm bị màn sương dày bao phủ. Sương quẩn trong bóng núi, che phủ đến tận trưa mới chừa vài giờ cho nắng chiếu rồi lại vây toả đất trời đến mãi sáng hôm sau. 

Xuyên qua những bản làng người H’mông, đồi chè shan tuyết cũng hiện ra, lấp loáng giữa sương mù và những tia nắng yếu ớt. Trong quang cảnh nửa thực, nửa mơ ấy; hình dạng cây chè shan tuyết trở thành những nét bút phóng khoáng trên một bức tranh thuỷ mặc biến hoá đa dạng. Khi thì yểu điệu mềm mại, lúc lại hùng vĩ vững vàng. Ẩn hiện trong sương trắng là những cây chè cao từ 7-10m, thân to bằng vòng tay của người lớn loang lỗ mốc chèng, điểm xuyết thêm những mảng rêu xanh rì mềm mại.

Tổng quan vùng đất rừng chè shan tuyết cổ thụ Lai Châu

>>> Xem thêm: Chè shan tuyết Suối Giàng uống có ngon không?

Hiện nay, các sản phẩm chè cổ thụ shan tuyết Sà Dề Phìn Lai Châu được Hạnh Trà khai thác để chế biến ra các sản phẩm trà shan tuyết cổ thụ thượng hảo hạng phục vụ cho thị trường Việt Nam.

a. Đặc điểm của chè shan tuyết cổ thụ Sà Dề Phìn Lai Châu

Theo các nhà nghiên cứu, rừng chè Sà Dề Phìn đặc trưng bởi màu sắc búp hơi ngả hồng không có lông tuyết, búp và lá nhỏ. Có lẽ do thời tiết quanh năm sương phủ, mùa hè chỉ có vài giờ nắng mỗi ngày, mùa đông thì hoàn toàn không thấy ánh mặt trời; khiến những cây chè không đủ thời gian quang hợp tạo thành màu sắc đặc trưng của những búp lá. 

Chè shan tuyết xanh cổ thụ Sà Dề Phìn Lai Châu nổi tiếng với màu nước xanh trong đặc biệt sáng đẹp, gần như ánh mạ non, ngây ngất hương mật mía đan xen với hương cốm dịu dàng, cùng với chất ngọt thanh đặc trưng của những búp chè rừng cổ thụ trong vòm họng. 

Hàng trăm năm qua, rừng chè ở Sà Dề Phìn chỉ được đồng bào người H’mông sử dụng trong sinh hoạt hằng ngày. Bà con quanh vùng mỗi ngày hái vài nhánh cây với những lá chè già, pha ấm chè xanh đơn giản. Chính vì lẽ đó, rừng chè shan tuyết cổ thụ ở Sà Dề Phìn vẫn giữ được hình dạng tự nhiên, thân vươn cao, cành nhánh đâm thẳng như muốn vượt thoát khỏi lớp sương mù, đón những tia nắng hiếm hoi trên vùng cao nguyên quanh năm mây toả.

Chính vì sự khắc nghiệt của thời tiết, mà mỗi năm rừng chè ở Sà Dề Phìn chỉ ra búp hai lần với số lượng thấp. Do thiếu ánh nắng, cây tăng trưởng rất chậm. Những thân chè chỉ cỡ một bàn tay người lớn mà tuổi thọ đã hơn trăm năm. Điều đó khiến hương vị của chè shan tuyết Sà Dề Phìn càng thêm phần đặc biệt, tựa như càng sinh trưởng trong môi trường khó khăn, cây chè shan tuyết lại càng tạo ra những hương vị thơm lành, nồng đậm. Sức sống của chè cũng là sức sống của người. 

b. Chuyện hái trà shan tuyết Sà Dề Phìn

Giữa màn sương dày buổi sáng, khi cái lạnh khiến hơi thở của những người trong đoàn toả ra một làn hơi nước mờ ảo. Khi nghe vang vọng tiếng mõ và bước đi của những chú trâu lúc gần lúc xa, rồi thêm âm thanh vạch lá, băng đồi tiếng nói cười í ới của những đồng bào H’mông thì xa xa thoáng bóng dáng những cô gái đang hái những nhánh lá chè shan tuyết cổ thụ Sà Dề Phìn (Lào Cai).
chè shan tuyết cổ thụ già mới hái còn đẫm sương, đem rửa sơ rồi vò nhẹ cho vào ấm nước trên bếp đóng nắp lại. Hương thơm của lá chè xanh dần toả ra từ ấm nước, khiến lòng chúng tôi se lại. Giữa những tiếng cười, câu chuyện thêm đượm trong hương chè. Chuyện những người H’mông từ rất lâu về trước đã hồn nhiên hái những lá chè giá đem đến chợ phiên bán. Nhưng lá chè shan tuyết già chẳng ai mua, bởi đồng bào H’mông nào nhà cũng có vài gốc chè, còn người miền xuôi thì lại không biết dùng thức uống giản dị ấy. Mãi đến sau này, khi có những nhà khoa học, đoàn khảo sát tìm đến. Thì giá trị của cây chè shan tuyết Sà Dề Phìn mới được tỏ lộ cho những người yêu chè trên khắp cả nước và thế giới. 

Chè shan tuyết Sà Dề Phìn mang màu vàng sáng hơi ánh xanh, sánh và thơm mùi của rừng núi còn đọng hơi sương. Hương vị của trà shan tuyết Sà Dề Phìn ngọt đậm và thanh mát trong vòm miệng, mang lại cảm giác sảng khoái và dễ chịu. Có người trong đoàn nhận xét chè ngọt như nước ngô luộc, người lại bảo vị chè tựa nước hầm xương. Nhưng ai cũng đồng ý với nhau lá chè shan tuyết già Sà Dề Phìn còn hương vị đặc biệt ngọt và ngậy, cũng như dư âm đọng lại lâu dài. 

Tổng quan vùng đất rừng chè shan tuyết cổ thụ Lai Châu

>>> Xem thêm: Cách pha trà shan tuyết

3. Rừng chè shan tuyết cổ thụ Tả Lèng (Lai Châu) - Báu vật của mênh mông đất trời

Từ Sà Dề Phìn, chúng tôi đi đến xã Tả Lèng thuộc huyện Tam Đường, Lai Châu, nơi có rừng chè shan tuyết cổ thụ nằm ẩn mình giữa cánh rừng nguyên sinh tại Putaleng, đỉnh núi cao thứ hai ở Việt Nam, nằm trong dãy Tả Liên Sơn hùng vĩ. 

Nằm ở độ cao trên 2500m so với mực nước biển, ẩn sau màn sương dày quanh năm bao phủ là vùng chè rừng shan tuyết cổ thụ Tả Lèng Lai Châu với những cây cao từ 8 đến 20m; thân to, tán nhỏ, cành nhánh vươn lên cho búp chè vượt khỏi màn sương đòn nắng. 

a. Hương vị của trà shan tuyết Tả Lèng Lai Châu

Nếu như cây chè shan tuyết ở Sà Dề Phìn là viên ngọc quý, kết tinh từ sương gió núi rừng; thì vùng chè rừng shan tuyết cổ thụ Putaleng ở xã Tả Lèng, lại là báu vật của mênh mông trời đất. Những cây chè shan tuyết Tả Lèng đã tồn tại không biết bao nhiêu niên kỷ được suối rừng, thác dữ nuôi lớn mà chẳng hề được con người biết đến. Cắm rễ sâu dưới lớp đá vôi cằn cỗi, cây chè vươn cao khỏi mây mù sương muối, hấp thụ tinh hoa nhật nguyệt hàng trăm năm để rồi đến ngày nay, dáng hình của cây cũng hùng vĩ nhưng dáng hình của núi. Chính vì thế chè shan tuyết cổ thụ Putaleng ngào ngạt hương thơm của núi rừng, với màu nước xanh sáng và ánh chút vàng mật ong, đặc trưng của các búp chè rừng lâu năm. Trong tách trà shan tuyết Tả Lèng ngào ngạt hương thơm tự nhiên của núi rừng, cùng vị đắng nhẹ, ngọt thanh và ngậy đến từ hàm lượng nội chất cao trong búp lá.

>>> Xem thêm: Thành phần trà xanh gồm những gì?

b. Chuyện cổ tích vùng chè shan tuyết Tả Lèng

Câu chuyện về vùng chè Putaleng được kể như cổ tích, man mác những duyên lành đan kết giữa tự nhiên và con người. Bởi lẽ chính những đồng bào người H’mông, người Dao sống quanh đỉnh Putaleng cũng không biết đến sự tồn tại của vùng chè này dù đã bao lần đi qua. Tựa những vị sơn thần thông tuệ, cây chè khéo léo ẩn mình quan sát, ngắm nhìn đất trời luân chuyển, chờ cơ hội thích hợp để tỏ lộ thân phận của mình. Chỉ đến khi hoa chè rơi xuống nền rừng tựa một lời ngỏ ý, thì kẻ hành hương lạc bước mới nhận ra mình đang lạc giữa tiên cảnh cõi chè. 

Tổng quan vùng đất rừng chè shan tuyết cổ thụ Lai Châu

Mỗi lần thu hái chè shan tuyết Putaleng, bà con đều phải chuẩn bị hành lý, lương thực cẩn thận vì phải mất hai ngày cả đi lẫn về. Những cây chè shan tuyết rừng nằm lẫn với các loài cây khác, có lẽ cũng đã hơn trăm tuổi. Thân chè phủ đầy rêu xanh và dây leo dày đặc gần như không để lộ mốc trắng. 
Nhìn ngắm rừng shan tuyết chè nghìn năm tuổi giữa rừng nguyên sinh, không khiến chúng tôi khỏi thắc mắc về cội nguồn của cây chè shan tuyết cổ thụ ở chốn này. Liệu các loài chim hay những ngọn gió đã gieo hạt chè, khiến vô số mầm xanh nảy chồi từ thuở ban sơ của rừng núi? Hay cây chè shan của Putaleng là một tạo vật của đất trời, dần dần trưởng thành qua năm tháng. để đến ngày nay, cả một quần thể chè tồn tại, kỳ vĩ mà cũng đầy huyền bí. 

Trong 10 năm các nhà khoa học liên tục lấy thông số phát triển của cây chè và nhận thấy suốt 10 năm trời, mà đường kính thân cây không to thêm milimet nào. Một cây chè shan tuyết cổ thụ mọc hoang dã trong rừng thẳm của Putaleng, ở độ cao trên 2.000m, chúng lớn chậm đến nỗi một cây bằng bắp chân có thể có tuổi trăm năm. Còn những cây một người ôm không xuể, có thể đã từ ngàn năm trước. 

trà shan tuyết cổ thụ

 

Rừng chè shan tuyết cổ thụ tựa những hóa thạch giữa rừng già, trường tồn qua thời gian và dài lâu giữa những biến thiên của trời đất. 

Hái nắm lá chè tươi, múc nước suối rừng đun với ngọn lửa được thắp lên giữa đại ngàn, chỉ để tâm hồn phiêu lãng theo muôn trùng viễn cảnh giữa trùng điệp đất trời, tận hưởng hạnh phúc ngay chính giây phút hiện tại. Im lặng, lắng nghe tiếng rừng, ngước lên ngắm những tán lá đan xen vào nhau thành tầng tầng lớp lớp, ai biết được trong những xanh ngắt xa vời đâu là cây rừng đâu là búp lá? Chỉ thấy trong lòng dâng lên những tâm tư mênh mông, bí ẩn. Tựa như tự bản thân mỗi người đã được lắng nghe một lời tỏ lộ ngọt ngào của đất trời thông qua những vị trà shan tuyết cổ thụ.

← Bài trước Bài sau →